Yağmuru da İSKİ’nin kararını da önceden bilemiyoruz.
30 güne kadar tek bir aralık veriyoruz. 30. günden 90. güne kadar havanın kurak, olağan ya da yağışlı geçmesine göre üç senaryo gösteriyoruz. İSKİ’nin Melen ve Yeşilçay’dan getireceği suyu da üç varsayımla gösteriyoruz. Bu sayfada senaryolar bugünden başlıyor, böylece her varsayımın etkisi baştan görülüyor.
90 gün sonra barajlar, üç ayrı havada
Bu senaryolar 6 Kasım 2026 günü üretildi ve 6 Kasım 2026 gününe kadarki veriyi kullandı.
Hava için üç senaryo
İlk 14 gün için ECMWF’nin 51 ayrı hava tahmini kullanılıyor. Sonrası için her geçmiş yılın aynı tarihlerdeki havasıyla bugünkü gölleri yeniden hesaplıyoruz (bu kez toplam 26 geçmiş yıl). Bu yıllar, o dönemdeki yağışlarına göre kurak, olağan ve yağışlı diye üçe ayrılıyor.
- Kurak
- 2000, 2002, 2006, 2007, 2011, 2013, 2015, 2019, 2022
- Olağan
- 2003, 2004, 2008, 2012, 2017, 2020, 2023, 2024, 2025
- Yağışlı
- 2001, 2005, 2009, 2010, 2014, 2016, 2018, 2021
Sonbaharda hesaplanan 60 ve 90 günlük senaryolar olması gerekenden dar bir aralık gösteriyor. Geriye dönük testte sonuçların %80’i bu aralığa düşmeliydi. Oran 60. günde %75, 90. günde %68 çıktı. Sonucu en çok ilk büyük yağmurun ne zaman geldiği belirliyor.
Aktarım için üç varsayım
Melen ve Yeşilçay’dan şehre ne kadar su getirileceğine İSKİ karar veriyor, bunu hava durumundan çıkaramayız. Barajlardaki su azaldığında daha çok su getirildiği görülüyor, ama bu karar her an değişebilir. Aşağıdaki üç varsayım, İSKİ’nin kendi sayfasındaki yıllık toplamlardan hesaplanmış yaklaşık günlük miktarlar.
- Düşük aktarım
- günde yaklaşık 1,07 milyon m³
- Tipik aktarım
- günde yaklaşık 1,36 milyon m³
- Yüksek aktarım
- günde yaklaşık 1,53 milyon m³
İSKİ’nin bundan sonraki kararlarını, kaynak nehirlerdeki suyun durumunu ve olası arızaları bilemiyoruz. Günlük miktarlar yıllık toplamlardan türetildiği için gerçek günlük akışı göstermez.
Tüketim: günde yaklaşık 3,2 milyon m³. Bu, İSKİ’nin sayfasındaki grafiklerden okunmuş yaklaşık bir değer. Yeni bir günlük seri yayımlanana kadar böyle kalacak.
Aktarım neyi değiştiriyor
Her senaryo ve her aktarım varsayımı için beklenen doluluk: önce aralık, altında en muhtemel değer.
| Senaryo | Düşük | Tipik | Yüksek |
|---|---|---|---|
| Kurak | %63–%83%73 | %64–%84%73 | %65–%84%74 |
| Olağan | %64–%85%75 | %65–%85%76 | %66–%86%76 |
| Yağışlı | %68–%91%80 | %69–%91%81 | %69–%92%81 |
| Senaryo | Düşük | Tipik | Yüksek |
|---|---|---|---|
| Kurak | %68–%90%79 | %69–%92%80 | %70–%93%81 |
| Olağan | %70–%98%86 | %72–%99%87 | %73–%100%88 |
| Yağışlı | %86–%100%94 | %86–%100%95 | %87–%100%95 |
| Senaryo | Düşük | Tipik | Yüksek |
|---|---|---|---|
| Kurak | %72–%100%86 | %74–%100%88 | %76–%100%89 |
| Olağan | %84–%100%95 | %84–%100%96 | %85–%100%97 |
| Yağışlı | %86–%100%98 | %87–%100%98 | %87–%100%98 |
Bu varsayımlarla suyun yeteceği gün sayısı
Bu tablo, senaryolarda hesaplanan azalma hızı sürerse barajlardaki kullanılabilir suyun kaç gün yeteceğini gösteriyor. Bir tarih vermiyoruz. Sonucu gün sayısı olarak, bir aralıkla veriyoruz.
Şu an üç senaryonun hiçbirinde barajlardaki su önümüzdeki 90 günde azalmıyor. Bu yüzden “kaç günlük su kaldı” hesabı bugün bir sayı vermiyor.
Hiç yağmur yağmazsa
Bu hesap uç bir durumu varsayıyor: bugünden sonra hiç yağmur yağmıyor, tüketim ve aktarım sürüyor. Kayıtta böyle bir dönem yok. Yalnızca alt sınırı görmek için gösteriyoruz.
| Aktarım | Yüzdeler yalnızca kullanılabilir suyu sayıyorsa | Kapasitenin %10’u kullanılamıyorsa |
|---|---|---|
| Düşük aktarım | 266 gün | 232 gün |
| Tipik aktarım | 295 gün | 257 gün |
| Yüksek aktarım | 317 gün | 275 gün |
İSKİ’nin yüzdelerinin zaten yalnızca kullanılabilir suyu gösterdiğini düşünüyoruz. Bu doğrulanmadığı için iki hesabı da gösteriyoruz.